Search  
 موقعیت شما: معرفی » تعریف، جایگاه و اهمیت رشته علوم انسانی
     ورود به سايت 
تعریف، جایگاه و اهمیت رشته ی علوم انسانی  

منظور از "علوم انسانی" چیست؟

علوم انسانی، مجموعه ای از رشته ها و شاخه های علمی است که موضوع محوری آنها، "انسان" به معنای کلی آن است. این رشته ها، گستره ی وسیعی را شامل می شوند، از حقوق و اقتصاد و جامعه شناسی گرفته تا ادبیات و زبان شناسی و روان شناسی و ...

علوم انسانی، از ریشه ای ترین مبانی و مقدمات فکری و فلسفی آغاز شده و تا مصداقی ترین و کاربردی ترین دانش های مورد نیاز بشر امتداد دارند.

البته باید دقت داشت که آنچه از "علوم انسانی" در فضای آکادمیک دانشگاهی مطرح است، با آنچه در فضای آموزش و پرورش مدنظر است، تفاوت دارد. در فضای آموزشی دوره ی دبیرستان، به برخی رشته های اصلی و پایه در علوم انسانی، مانند ادبیات تخصی، جامعه شناسی، روان شناسی، فلسفه و منطق و ... به صورت کلی پرداخته می شود. واقعیت این است که طبقه بندی رشته های آموزشی به "علوم انسانی" و "ریاضی و فنی" و "علوم تجربی" در فضای آموزش و پرورش امروز کشور ما، از نظر علمی چندان درست نیست. به خصوص در حوزه علوم انسانی، لازم است نگاه تخصصی تر و جامع تری داشته باشیم. تلاش ما در دبیرستان فائزون، ترسیم نگاهی کلان و اصولی به مجموعه­ی علوم انسانی است.

 

آیا دانش آموزان رشته ی علوم انسانی، از نظر فهم استدلالی و کاربردی، نسبت به دانش آموزان رشته های فنی و تجربی، ضعیف تر هستند؟

این نگاه نادرست در جامعه، ناشی از تفکرات آموزشی غلطی بوده است که در گذشته در این رشته رواج داشت. در صورت پرداختن درست به آموزش علوم انسانی، اتفاقاً استدلالی ترین و فعال ترین فضای فکری در رشته های مختلف علوم انسانی جریان خواهد داشت. ساختاری که از آموزش صحیح و تحلیلی علوم انسانی در ذهن دانش آموزان شکل خواهد گرفت، بسیار اصیل و بنیادین است.

علاوه بر این، اگر آموزش ریاضیات و هندسه و یا نگاه فیزیکی به پدیده های طبیعی، تا حدی به نظام مند شدن ذهن دانش آموزان کمک می کند، حتماً پرداختن به این رشته ها باید در اولویت آموزش علوم انسانی نیز قرار گیرند. همانطور که در سنت علمی جهان و ایران وجود داشته است. نباید از آموزش ساختار تفکر ریاضی و همچنین روش تجربی رایج در علومی مانند فیزیک به دانش آموزان علوم انسانی غفلت کرد. یک دانش آموز موفق در علوم انسانی، باید علاوه بر اشراف و تسلط به روش رایج در این علوم، به سبک تفکر ریاضی و برخی اصول طبیعیات نیز احاطه داشته باشد.

علاوه بر این، آموزش تخصصی دروسی مانند منطق و فلسفه و همچنین دروس کاربردی مانند جامعه شناسی و آمار و اقتصاد، می تواند اندیشه ی دانش آموزان را به شکلی همه جانبه، پویا و چندبعدی تربیت کرده و ذهن آنان را برای پیچیده ترین فعالیت های علمی آماده سازد.

ما در دبیرستان فائزون، در حال پایه ریزی نظام جدیدی از آموزش تخصصی در حوزه ی علوم انسانی هستیم تا دانش آموزان را در همه­ی این ابعاد توانمند کنیم. آینده ی ایران اسلامی، به دانشمندان و متفکرانی در حوزه ی علوم انسانی نیازمند است که بتوانند از ابعاد مختلف با پدیده های انسانی مواجه شده و به تولید و بسط نظریات کارآمد در علوم انسانی دست یازند.

 

جایگاه آینده­ی علوم انسانی در ایران:

روند کنونی پیشرفت کشور نشان می دهد، نیاز جدی به نظریات بومی و کاربردی در حوزه ی علوم انسانی، به شدت در فضای مدیریتی جامعه احساس شده و نقطه ی تمرکز علمی کشور به زودی به رشته های علوم انسانی منتقل خواهد شد. به همین دلیل می توان پیش بینی کرد که در آینده ی نزدیک شاهد مطالبه و توجه جدی همه ی حوزه های اجرایی و مدیریتی کشور، به متخصصین و صاحب نظران رشته های مختلف علوم انسانی خواهیم بود. این امر موجب تخصصی شدن رشته های علوم انسانی و توسعه ی حوزه های میان رشته ای در فضای دانشگاهی بوده و دانش آموزانی که در چندسال آتی در این رشته ها مشغول به تحصیل خواهند شد، بار سنگینی بر دوش دارند.

اگر کمی به فضای تحولات علمی ایران توجه کنیم و ساختار سیاست های کلانی که در فضای علمی در مراکز مدیریتی ایران در حال تصویب هستند را مورد بررسی قرار دهیم، به وضوح می توان نشان داد که کشور، به شکلی همه جانبه به سمت تمرکز بر علوم انسانی و تلاش برای جنبش و تحول علمی در این حوزه پیش می رود. بر این اساس می توان امیدوار بود که در بازه ی ده ساله ی آینده، جایگاه این علوم در فضای علمی کشور کاملاً متحول شده و طبعاً شاهد فضایی بسیار پرشور در حوزه ی علوم انسانی باشیم.

دانش آموزی که به درستی در فضای آموزش علوم انسانی تربیت شده باشد، دارای ذهنی چندبعدی و توانمند در حوزه های مختلف خواهد بود که با ورود به هریک از رشته های دانشگاهی مرتبط با علوم انسانی، می تواند موفق و منشأ اثر باشد. به خصوص برای بانوان که حضور اجتماعی آنان در حوزه های کلان و زیربنایی بیشتر مثمر ثمر است، ورود به علوم انسانی، بسیار راهگشا خواهد بود.

به نظر می رسد، رویکرد آموزش علوم انسانی در آموزش و پرورش نیز، باید ناظر به این چشم انداز پیش رو و متناسب با نیازهای آتی کشور، سازماندهی شود.

 

طرح نوین آموزش علوم انسانی در دبیرستان فائزون:

گروه آموزشی و مدیریتی دبیرستان فائزون، بیش از یک دهه تجربه ی منحصر به فرد آموزش تخصصی رشته ی علوم انسانی را در کارنامه دارد. موفقیت های آموزشی این گروه آموزشی در این سالها، به وضوح چندین پله از تمامی تجربیات گذشته در تاریخ آموزش و پرورش کشور بالاتر بوده است. به خصوص که این موفقیت آموزشی در میان فارغ التحصیلان این گروه در دانشگاه ها نیز امتداد داشته و بخش قابل توجهی از آنان هم اکنون در بالاترین رده های آکادمیک در حال تحصیل و اثرگذاری هستند.

یک شورای تخصصی، متشکل از صاحب نظران و فعالان رشته های مختلف علوم انسانی، طراحی سامانه ی آموزش در دبیرستان فائزون را بر عهده داشته و به صورت منسجمی برنامه های آموزشی مرکز را مورد مطالعه و رصد قرار می دهند. در همین راستا، یک طرح کلان در حوزه ی آموزش علوم انسانی در همین گروه تدوین شده و گام های اجرایی و آموزشی متناسب با آن نیز تنظیم و مصوب شده است. این طرح از جوانب مختلف مورد مشورت اساتید مبرز و با تجربه ی دانشگاهی، بخصوص در حوزه ی فلسفه ی تعلیم و تربیت قرار گرفته و اصلاحات لازم نیز بر آن اعمال شده است. ضمن این که به صورت مستمر خروجی ها و نتایج این طرح مورد بررسی و کنکاش علمی قرار می گیرد.

بر اساس این طرح، اولاً توصیفی همه جانبه از یک "دانش آموز در تراز علوم انسانی" تبیین شده است. به این معنا که یک دانش آموز مطلوب از حیث شاخصه های فردی- روانی و شاخصه های دانشی، از ابعاد مختلف ترسیم شده و به هریک از این شاخصه ها در یک طرح پژوهشی مستقل پرداخته شده است. سپس بر اساس یک برنامه ریزی گام به گام، برنامه ی آموزشی مرکز به نحوی تنظیم شده که در یک بازه ی 4 ساله، هر یک از دانش آموزان دبیرستان، تا حد ممکن، در تمامی این شاخص ها به "دانش آموز در تراز علوم انسانی" نزدیک شوند. بر همین اساس، کلاس های تکمیلی، فوق برنامه و برنامه های پژوهشی، فرهنگی و تفریحی مبتکرانه ای برای نیل به این هدف در مقاطع مختلف زمانی طراحی شده اند.

البته، اجرای این طرح، با این وسعت و ساختار کلان، هنوز در گام های ابتدایی است و ما به لطف خداوند، هر سال به سطح مورد نظر نزدیک تر می شویم.

 

 


  طرشت، بلوار شهید صالحی، میدان سما، خیابان شهید اکبری، خیابان شهید بایندریها، کوچه­ی شهید امراللهی، پلاک 13    

                         تلفن:   09124155465     66049230   66049232   66159520    66525799   

                               حق انتشار اطلاعات برای دبیرستان دخترانه فائزون محفوظ می باشد.